Michail Fabianovitsj Gnesin (Russisch: Михаил Фабианович Гнесин) Rostov aan de Don, 2 februari 1883 - Moskou, 5 mei 1957, was een Joods Russisch componist en educator op het gebied van muziek. Zijn vader was rabbijn. Zijn drie zusters richtten de Gnessin Staatsacademie voor Muziek op.
Zijn eerste lessen kreeg hij van Georgi Konius, daarna heeft hij les gehad van
Nikolaj Rimski-Korsakov,
Aleksandr Glazoenov en
Anatoli Ljadov aan het conservatorium van Sint-Petersburg. Via dat instituut werd ook het Genootschap voor Joodse volksmuziek opgericht. Hij gaf muzieklessen in Duitsland (Hochschulen) van 1911 tot 1914. Daarna kwam hij terug in Rostov, verbleef enige tijd in Palestina en vertrok in 1923 naar Moskou om les te geven aan het conservatorium van Moskou. Hij sloot zich ook aan bij de academie die zijn naam droeg. Aram Chatsjatoerjan, Tichon Chrennikov, Jevgeni Svetlanov en Ion Melnik waren zijn leerlingen. Gnesins muziek behoorde in eerste instantie toe aan de muzikale stroming behorende bij het Futurisme. Zo vlak na de Russische Revolutie werden kunstenaars in de Sovjet-Unie gewezen op hun plicht te vernieuwen. Dit veranderde begin jaren 30 van de twintigste eeuw, waarin men de opdracht kreeg zo veel mogelijk kunst te ontwerpen/maken, die het volk zou begrijpen. Dit gebeurde onder dwang en Gnesin heeft al vroeg moeten buigen voor dit officiële standpunt. Na de omslag schreef hij muziek, die terug te voeren valt op de Russische volksmuziek.
