Reynaldo Hahn

Reynaldo Hahn (Caracas, Venezuela, 9 augustus 1874 - Parijs, 28 januari 1947) was een Franse componist, pianist, dirigent en muziekcriticus. Zijn vader was een zakenman en ingenieur van Duits-Joodse afkomst, zijn moeder een Venezolaanse. Het (grote) gezin woonde vanaf 1878 in Parijs en verkreeg de Franse nationaliteit.

De jonge Reynaldo kreeg al vroeg pianolessen en leerde heel snel. Toen hij tien jaar oud was, ging hij naar het Conservatoire national supérieur de musique in Parijs en werd een medestudent van o.a. Ravel. Hij kreeg celloles bij Dubois, solfège en muziektheorie bij Alexandre Lavignac, de uitvinder van het muziekdictee, en compositie bij Gounod, wiens muziek hij adoreerde. De invloed van Gounod was van korte duur want Hahn kreeg al snel compositieles van Massenet.

Hahn waardeerde Massenet enorm vooral om het feit dat Massenet nooit zijn wil opdrong aan zijn studenten. Hij drong er bij zijn studenten op aan toch vooral hun eigen emotie, temparament, karakter en stijl in hun muziek toe te passen. Hahn bleef zich zijn leven lang met veel genegenheid en dankbaarheid terugdenken aan Massenet.

Hahn werkte eerst als dirigent vooraleer hij zich op het componeren toelegde.

Hahn voelde zich ook aangetrokken tot het vakmanschap van vroegere componisten als Beethoven en Bach. Illustratief is het verhaal dat een organist ut de provincie een brief naar de uitgever van Hahn stuurde voor wat meer informatie over die Piano Sonatine van de 17 eeuwse componist Reynaldo Hahn.

Hahn was een groot bewonderaar van Mozart. Hij voerde veel van hem uit.

Zijn smaakt reikte van Palestrina via Haydn tot Wagner. In tegenstelling tot Debussy, waar hij vreemd genoeg niets mee had en wiens muziek hij bespottelijke vond, was hij een fervent bewonderaar van Ravel.

Een enorme affectie had hij ook met Schumann wiens Lieder hij de perfecte synthese vond van literatuur en muziek. Hij componeerde zelf ook veel liederen op teksten van onder andere Victor Hugo en Paul Verlaine.

Hij schreef verder opera's, kamermuziek, balletten, toneelmuziek en orkestwerken.

Net als zijn leraar Massenet was ook Hahn behoorlijk conservatief en is daardoor vrijwel onbekend gebleven bij het grote publiek na zijn overlijden.

Hij kreeg begin 20 eeuw meer bekendheid door zijn relatie met de beroemde schrijver Marcel Proust.

Tot de dood van Proust in 1922 hadden ze een hechte intieme relatie. In zijn postuum uitgegeven roman Jean Santeuil portretteert Proust Hahn. Hahn zelf was ook een connaisseur van vooral de Franse literatuur. Door zijn vriendschap met Proust werd Hahn en belangrijk muziekcriticus die bekend stond om zijn welbespraakte en uitstekende recensies over bekende persoonlijkheden uit die tijd. Hij was ook muziekrecensent voor de Parijse krant Le Figaro en auteur van verschillende boeken over muziek.

Tot en met zijn dood in 1947 bleef hij, ondanks het feit dat hij zijn vriend Proust enorm miste, een flamboyante persoonlijkheid.

Hahn voltooide zijn enige pianoconcert toen hij 55 was. Hij schreef het in een tijd dat hij door het grote publiek als een relikwie uit een voorbije periode werd gezien. Debussy was al 13 jaar dood en Ravel had zijn twee beroemde impressionistische pianoconcerten al geschreven. Hahns pianoconcert uit 1931 klinkt als zeer gedateerd.

In 1937 heeft hij er nog een opname van gemaakt met Magda Tagliaferro aan de piano. Hij heeft het stuk ook aan haar opgedragen. In 1940 vluchtte Hahn door zijn joodse afkomst uit Parijs naar Cannes maar keerde in 1945 terug om de muzikale leiding op zich te nemen van de Opera van Parijs.

Vijftig jaar na zijn dood is het stuk opnieuw opgenomen door Stephen Coombs in de serie Romantic Piano Concerto van Hyperion. De enige partituur die er nog van was, kwam uit de VS. Het was het exemplaar dat Hahn zelf had gebruikt tijdens de opname van 1937; handgeschreven met overal coupures en aantekeningen met een blauwe pen en verschillende pagina’s aan elkaar geplakt.

Het is een pianoconcert van een klein half uur bestaande uit drie losse delen: Improvisation: modéré très librement - Danse: Vif - Rêverie, Toccata et Finale: Lent, Gai,Allegro.