José Maurício Nunes Garcia

Padre José Maurício Nunes Garcia (Rio de Janeiro, 20 september 1767 – aldaar, 18 april 1830) was een Braziliaans componist, muziekpedagoog, organist en dirigent.

Zijn ouders Apolinário Nunes Garcia en Vitória Maria da Cruz waren vrije Mulatten en overleden in 1773 toen José Maurício nog jong was. Hij groeide op bij een tante en al vroeg kwam zijn groot muzikaal talent naar voren. Hij kreeg van een vriend van zijn tante (Salvador José de Almeida e Faria) de eerste muzieklessen, maar min of meer was hij autodidact. Vanwege zijn goede vocale stem werd hij al spoedig in kerkkoren opgenomen, waar nu de geestelijken zich om zijn verdere opleiding bekommerden. Hij genoot zijn verdere opleiding in de Sint Jacobus school, waar hij Grieks, Latijn en muziek studeerde. In 1792 heeft hij de priesterwijding ontvangen. Hij was lid van de broederschap São Pedro dos Clérigos in de Sint Pieterskerk in Rio de Janeiro. In 1799 werd hij lid van de broederschap van Nossa Senhora do Rosário e São Benedito dos Homens Pretos.

Hij stichtte een muziekschool in zijn eigen huis in de Rua das Bellas Noutes in Rio.

Voor de intussen wel bekende musicus (sinds 1798 was hij ook kapelmeester aan de kathedraal van Rio de Janeiro) begon met het jaar 1808 (als het Portugees hof van met 15.000 begeleiders op de vlucht voor het leger van Napoleon in Rio de Janeiro in traaf) een periode met hectische werkzaamheden, hij schreef alleen 70 composities tussen 1808 en 1811, dat hem aan de rand van geestelijke uitputting bracht. José Maurício Nunes Garcia werd op 26 november 1808 tot kapelmeester van de koninklijke kapel ("Mestre da Capela Real") van kroonprins João (Johan VI van Portugal) (zoon van Maria I van Portugal (de waanzinnige) en Peter III van Portugal) benoemd. Hij was een goede zanger en begeleidde zich zelf aan het cembalo en droeg eigen composities, maar ook werken van Domenico Cimarosa en Wolfgang Amadeus Mozart voor. Nunes Garcia werd van zijn kroonprins geacht en dat ging zover, dat de prins eens van de muziek van hem zo aangedaan was, dat hij een andere adelige gast een orden afdeed en hem de priester Nunes Garcia aan de soutane aanstook.

Jammer, dat de hof de donkere gelaatskleur van Nunes Garcia als probleem zag, wat van enkele aan het hof als "defeito visível" (zichtbaar defect) betekend werd. Deze discriminatie voerde tot het verlies van de functie als koninklijke kapelmeester aan Marcos António Portugal en een serie van intriges, die hem jarenlang vervolgde. In deze situatie gaf Nunes Garcia een verhouding met een vrouw toe met naam Severiana Rosa de Castro, geboren in 1789, met die hij al twee kinderen had.

Bij de huwelijks feestelijkheden van de prins Dom Pedro I met de Oostenrijkse aartshertogin Leopoldina van Oostenrijk werd hij bewonderd van de muziekleraar van de aartshertogin.

Van zijn tijdgenoten als groot organist en bijzonder als excellente improvisator gevierd, staat Nunes Garcia aan het begin van de nationale muziekgeschiedenis van Brazilië.

Onder de rond 240 werken van Nunes Garcia is vooral de Missa da Réquiem voor de Koningin Maria I van Portugal bekend. De Koningin overleed in 1816, in hetzelfde jaar als de tante van de componist. Misschien heeft het daartoe bijgedragen, dat dit werk, dat in delen aan het Requiem van Wolfgang Amadeus Mozart herinnert, maar ter gelijkertijd zijn originaliteit bewaard, tot de gevoeligste werken van Nunes Garcia behoort.