Paul Gilson

Paul Gilson (Brussel, 15 juni 1865 - aldaar, 3 april 1942) was een Belgisch componist en muziekpedagoog.

Paul Gilson was de tweede zoon van Victor Gilson en Jeannette Van der Borght. Zijn broer Charles was tien jaar ouder. In 1866 verhuisde het gezin van Brussel naar Ruisbroek (Vlaams-Brabant). Daar ontving hij de eerste piano- en harmonielessen van Auguste Cantillon, die organist en dirigent was van het kerkkoor en het plaatselijke fanfareorkest.

In 1880 schreef hij aldaar als vijftienjarige zijn eerste composities. Zijn studie heeft hij gevolgd aan het Koninklijk Conservatorium te Brussel bij François Auguste Gevaert (compositie) en Charles Duyck (harmonie en contrapunt). Voor zijn cantate Sinai werd hem in 1889 de Prix de Rome toegekend, die hem in staat stelde studiereizen te maken naar Bayreuth (1892), Parijs (1893–4) en Italië (1895).

Van 1899 tot 1904 was hij hoogleraar voor harmonie aan het Koninklijk Conservatorium te Brussel en verder tot 1906 aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium te Antwerpen. In 1909 werd hij door het Ministerie van Cultuur tot Inspecteur voor het dagelijks muziekonderwijs in België benoemd. Deze positie bekleedde hij tot 1930.

In 1924 stichtte hij samen met Marcel Poot en Maurice Schoemaker het magazine La Revue Musicale Belge. Tot de laatste editie van het magazine in december 1939 was hij hoofdredacteur.

Hij was de geestelijk vader van de groep Les Synthétistes, die voormalige studenten van hem verenigde om met vereende krachten het Belgische muziekleven met authentieke hedendaagse muziek te verzorgen. Ook al bereikten de leden van de groep (René Bernier, Francis de Bourguignon, Théo De Joncker, Marcel Poot, Maurice Schoemaker, Jules Strens en Robert Otlet), iedereen met verschillende intensiteit, het grote doel niet, toch waren zij zeer bekend.

Paul Gilson werd in 1932 benoemd tot Commandeur in de Leopoldsorde.

Op 1 april 1937 huwde Gilson in Londen met Celina Stoops, zangeres en zanglerares.

Als componist behoort Paul Gilson tot de bekendste Belgen. Zijn oeuvre telt meer dan 100 symfonische werken. Zijn meest succesvolle is het vierdelige orkestwerk La Mer uit 1892. Zijn voorkeur voor het zangkoor en het blaasorkest loopt als een rode draad door zijn hele oeuvre en is ook merkbaar in zijn symfonische werken. Hij wordt als een 'vader van de Belgische blaasmuziek' beschouwd, omdat hij zich sterk voor dit medium heeft ingezet en ervoor gecomponeerd heeft. In het Brusselse muziekleven was hij een bewonderaar van de opera’s van Richard Wagner en van het kleurrijke orkestspel in de werken van de componisten van de Russische nationale school (Nikolaj Rimski-Korsakov, Aleksandr Glazoenov en Alexander Skrjabin). Die invloed laat zich horen in zijn werk, dat voor het overige een behoudende indruk maakt, al is er enige Wagneriaanse harmoniek in te beluisteren. Deze drie heeft hij bezocht. Met César Cui en de muziekuitgever Mitrofan Beljajev had hij een intensieve correspondentie.