Der Rosenkavalier

Der Rosenkavalier (opus 59) is een opera in drie bedrijven gecomponeerd door de Duitse componist Richard Strauss. Het libretto is geschreven door de Oostenrijkse tekstschrijver Hugo von Hofmannsthal. De première vond plaats in de Hofopera in Dresden, op 26 januari 1911. Het verhaal van de opera speelt zich af in het Wenen van midden 18de eeuw.

De Marschallin en haar jonge minnaar Octavian bevinden zich in haar slaapvertrek. Hij verstopt zich als een page het ontbijt binnen brengt en ook weer als de luide stem van een bezoeker wordt gehoord. Die bezoeker, haar neef Ochs, stormt binnen. Hij schept op over zijn veroveringen en zijn aanstaande huwelijk met Sophie. Hij vraagt de Marschallin raad over de keuze van een cavalier die, zoals de traditie wil, Sophie een zilveren roos zal aanbieden. Zij beveelt Octavian aan. Die komt, verkleed als kamermeisje tevoorschijn. Ochs probeert deze "Mariandel" het hof te maken.

Zoals destijds - het verhaal speelt tijdens de regering van Keizerin Maria Theresia - gebruikelijk komen leveranciers hun waren en diensten aanbieden terwijl de Marschallin gekleed en gekapt wordt. Een weduwe en haar dochters vragen ondersteuning. Een Italiaanse zanger zingt een aria maar wordt gestoord door Ochs die met een notaris ruzie maakt over Sophie's bruidsschat. De intriganten Valzacchi en Annina worden door Ochs ingehuurd om "Mariandel" te strikken.

Als iedereen vertrokken is peinst de Marschallin over het verstrijken van de tijd en haar ouder worden. Octavian komt terug en treft haar in een melancholieke stemming. Het lukt hem niet haar op te vrolijken. Nadat hij boos vertrokken is bedenkt de Marschallin dat zij vergat hem de zilveren roos te geven. Een page moet hem die brengen.

Op de ochtend van haar verloving wacht Sophie vol spanning op de cavalier die haar de roos zal brengen. Wanneer Octavian aankomt en haar de roos aanbiedt voelen zij zich tot elkaar aangetrokken. Ochs, die hierna zijn opwachting maakt, doet Sophie schrikken van zijn grofheid die schril afsteekt bij de elegantie van Octavian. Ochs en Faninal, Sophie's vader, trekken zich terug om het huwelijkscontract te bespreken. Alleen gelaten omhelzen Octavian en Sophie elkaar waarop zij worden betrapt door Valzacchi en Annina die Ochs waarschuwen. Ochs is woedend maar Octavian niet minder. Met zijn rapier brengt hij Ochs een kleine wond toe. Sophie laat haar vader weten dat zij niet met Ochs wil trouwen. Ochs blijft alleen achter. Annina brengt hem een briefje van "Mariandel" waarin zij schrijft dat zij hem wil ontmoeten. Annina verlangt een beloning voor haar dienst als boodschapper maar Ochs wuift haar weg. Zij zint op wraak.

De ontmoeting van Ochs met "Mariandel" vindt plaats in een louche herberg. Terwijl zij daar souperen verschijnen in raamopeningen griezelige gezichten die Ochs angst aanjagen. Annina, verkleed als weduwe, komt met een schare kinderen het souper verstoren en beweert dat Ochs de vader is van haar kinderen. Tegen de politie die erbij geroepen is zegt Ochs dat "Mariandel" zijn verloofde is. Faninal, die met Sophie arriveert, is woedend op zijn aanstaande schoonzoon. Als ten slotte ook de Marschallin verschijnt, legt zij aan Ochs uit dat het allemaal een grap was en dat zijn verloving voorbij is. Hij legt zich daarbij neer en vertrekt, achtervolgd door Annina en haar kinderen, de herbergier en andere schuldeisers.

Wanneer de Marschallin met Octavian en Sophie achtergebleven is betreurt zij het dat zij haar jonge minnaar moet verliezen. Octavian verkeert in tweestrijd maar laat zich door haar overtuigen dat Sophie voor hem de ware is.