Actionen, Op.174

Josef Strauss (Wenen, 20 augustus 1827 - aldaar, 22 juli 1870) was een Oostenrijks componist en dirigent.

Hij was de tweede zoon van Johann Strauss sr. Aanvankelijk studeerde hij techniek en werd ingenieur en architect. Toen zijn broer Johann Strauss jr. in 1853 ernstig ziek werd van een in Engeland opgelopen influenza, moest hij hem vervangen en kwam aldus voor de eerste maal voor een orkest te staan.

Hij nam vioollessen bij Amon en studeerde theorie bij professor Doleschal. Toen Johann genezen was, wisselden de broers elkaar af. In 1870 maakte Josef tijdens een concert in Rusland een val die hem een hersenschudding bezorgde.

In allerijl werd hij naar Wenen gebracht, waar hij kort na aankomst overleed. Hij liet 222 en volgens sommigen meer dan 300 werken na. Zijn walsen hebben een meer landelijk karakter dan die van de beide Johanns, zijn vader en zijn broer.

Onder Josef Strauss' werken bevinden zich de wals Dorfschwalben aus Österreich Op. 164 en de wals Dynamiden, waaraan Richard Strauss (die tot een andere familie behoort) materiaal ontleende voor zijn meesterwerk Der Rosenkavalier.

Het Museum der Johann Strauss Dynastie in Wenen besteedt aandacht aan onder meer zijn werk en leven.