Het bestaat uit een ouverture gevolgd door negen stukken voor sopraan, mannelijke verteller, en een volledig symfonieorkest. De mannelijke verteller is optioneel, hij heeft geen rol in het treurspel en hij komt niet voor in alle opnames van de volledige toneelmuziek.
Beethoven schreef het stuk tussen oktober 1809 en juni 1810 en het ging in première op 15 juni 1810.
Het onderwerp van de muziek en het dramatische verhaal is het leven en de heldenmoed van een 16e-eeuwse Zuid-Nederlandse edelman, de graaf
Lamoraal van Egmont (1522 - 1568). Het werk werd gecomponeerd tijdens de napoleontische oorlogen, op het moment dat het Franse rijk zijn dominantie over het grootste deel van Europa had uitgebreid. In de muziek voor Egmont sprak Beethoven zijn eigen politieke zorgen uit door de verheerlijking van het heroïsche offer van de graaf van Egmont. Deze werd ter dood veroordeeld voor het innemen van een dappere stelling tegen onderdrukking. De ouverture werd later een niet officieel volkslied van de Hongaarse opstand in 1956.
De muziek werd begroet met lovende complimenten, met name door E.T.A. Hoffmann voor zijn poëzie. Goethe zelf verklaarde dat Beethoven zijn bedoelingen had uitgedrukt met "een opmerkelijk genie".
De ouverture, krachtig en expressief is een van de laatste werken van de middelste periode van Beethoven; deze is even beroemd geworden als de
Coriolanus Ouverture en is geschreven in een vergelijkbare stijl als de
vijfde symfonie, die twee jaar eerder was voltooid.
De muziek bevat de volgende delen, waarvan de ouverture, de liederen Die Trommel gerühret, Freudvoll und Leidvoll en de Dood van Klärchen de bekendste zijn:
